YapıPAN SIP SANDVİÇ PANELLERİN YANGIN DAYANIMI

Bütün diğer geleneksel betonarme yapı sistemlerinde, ön üretimli (prefabrik) evlerde, ön üretimli çelik evlerde, ön üretimli ahşap evlerde olduğu gibi; YapıPAN SIP Sandviç Paneller de uluslararası standartlara göre yönetilebilir bir yangın riski içerir. TSE ve diğer ülkelerin standartlarında genelde, kullanılan yapı malzemelerinin, alev kaynağı uzaklaştırılmadığı durumda 60 dakika alev bariyeri oluşturması istenilmekte ve malzemelerin sınıflandırmaları bu ölçütlere göre yapılmaktadır. Burada 60 dakikanın önemi, yangın söndürme ekiplerinin bu süre içerisinde yangına müdahale edebileceklerinin  varsayılmasındandır. Bu süre içerisinde herhangi bir can kaybının önleneceği öngörülmektedir.

YapıPAN SIP Sandviç Panellerin yangın dayanımları çekirdeklerinde ve kabuklarında kullanılan malzemelere göre değişmektedir. 

1 - YapıPAN SIP-EPS Çekirdek Türleri SİSTEM OLARAK : B1

1.a. YapıPAN SIP OSB-EPS-OSB : B2 Yanmazlık Sınıfı

1.b. YapıPAN SIP FIB-EPS-FIB : B2 Yanmazlık Sınıfı

 1.c. YapıPAN SIP MgO-EPS-MgO : B2 Yanmazlık Sınıfı

2 - YapıPAN SIP-NEO EPS Çekirdek Türleri SİSTEM OLARAK : B1

2.a. YapıPAN SIP OSB-NEO EPS-OSB : B2 Yanmazlık Sınıfı

2.b. YapıPAN SIP FIB-NEO EPS-FIB : B2 Yanmazlık Sınıfı

2.c. YapıPAN SIP OSB-NEO EPS-MgO : B2 Yanmazlık Sınıfı

3 - YapıPAN SIP-TAŞYÜNÜ Çekirdek Türleri SİSTEM OLARAK : A1

3.a. YapıPAN SIP OSB-TAŞYÜNÜ-OSB : A2 Yanmazlık Sınıfı

3.b. YapıPAN SIP FIB-TAŞYÜNÜ-FIB : A1 Yanmazlık Sınıfı

3.c. YapıPAN SIP MgO-TAŞYÜNÜ-MgO : A1 Yanmazlık Sınıfı

4 - YapıPAN SIP - KARMA SİSTEM : Değişik malzemeler kullanıldığı için değişik özellikler vardır.

YapıPAN SIP-EPS Çekirdekli Sandviç Panellerde kullanılan OSB levhalar ve YapıPOR marka EPS çekirdeği, B2 yanmazlık sınıfı malzemedirler. Fakat sistem bütün olarak B1 sınıfı yanmazlık sınıfına girmektedir. Fibercement levhalar ve Taşyünü ise A1 sınıfı yanmazlık gösterirler. B1'nin anlamı, malzemenin “Ateşe Dayanıklı” malzeme olarak değerlendirilmesidir. Yani alev alan malzeme, alev kaynağı uzaklaştırıldığında 4 saniye içerisinde kendiliğinden sönmektedir. A1 sınıfı malzeme ise 120 dakika boyunca hiçbir şekilde malzemenin şekil değiştirmemesi, alev almaması ve yanmamasıdır. Testler, bütün dünyada olduğu gibi akredite laboratuvarlar tarafından DIN 4102 Part I ya da karşılığı olan EN ISO 11925-2′ ye göre yapılmaktadır. 

 

SIP Sandviç Paneller yangına karşı dayanımı yüksek yapı malzemeleridir. Çünkü SIP Sandviç Panelleri oluşturan bileşenlerin yapısında hiç hava boşluğunun olmaması ve bu bileşenlerin yangın esnasında oksijeni duvarların içine almamaları yüzünden SIP Sandviç Panel üzerinde yangın ilerleyememektedir.

 

Yangın hakkında bilinmesi gereken en önemli özelliklerden birisi de yangın anında ilk olarak perdelerin, mobilyaların, duvar kağıtlarının, kitapların vs yanmasıdır. Ölümlerin büyük çoğunluğu, evin içinde yanan malzemelerden çıkan zehirli dumandan ya da insanların üzerine düşen yapı elemanlarından kaynaklanmaktadır.  SIP Sandviç Panellerin iç ve dış yüzeyinde kullanılan OSB levhalardan zehirli toksit atık çıkmadığı ve yangın anında kömürleştiği için oldukça güvenilir malzemedirler. Fibercement levhalarda ise durum daha da güveli hale gelmekte ve 120 dakika yanmazlık özelliği göstermektedir.

 

Fakat bilinmesi gerekir ki, başlamış olan bir yangının artık döşemeye ve/veya çatıya sıçraması durumunda, yapınızın hangi malzemeden yapıldığı pek ÖNEMLİ DEĞİLDİR. çünkü artık yangın belirli bir sıcaklığa ulaşmıştır ve yangının ulaştığı sıcaklıklarda oturduğunuz evin çelik, beton ya da ahşap olması hiçbir şeyi değiştirmeyecektir. Tam tersine çelikten üretilmiş evler, çeliğin ısıyı iyi ileten bir malzeme olmasından ve çeliğin ısı karşısında ani çökmelerinden dolayı daha çok tehlike içermektedir. Burada altını çizmek gerekir; ABD, Kanada ve Rusya’daki istatistikler bize yangın anında insanların ALEVLERDEN değil, ısıyla birlikte formunu yitirip çöken ve insanların üzerlerine düşen AĞIR DÖŞEMELERDEN, ÇATILARDAN, TAŞIYICI YAPI ELEMANLARINDAN ve eşyaların yanmasından dolayı çıkan zehirli gazları solumalarından dolayı öldüklerini söylemektedir.

 

Aşağıdaki videoda SIP Sandviç Panellerle ilgili ilginç yangın testlerini görebilirsiniz.

Sandviç panel yangın testi
Sandviç panel yangın testi
Sandviç panel yangın testi
Sandviç panel yangın testi
Sandviç panel yangın testi
Sandviç panel yangın testi

Görüntü: SIP Sandviç Panellerin yangına karşı sertifikalandırılmaları sırasındaki yangın testi

Genel kanının aksine OSB levhanın, ahşabın yangına direnci beton ve çelikten üstündür. Fibercement levhalar zaten çimento esaslı oldukları için yangına karşı çok dayanıklıdırlar. Bugün ABD’de kapalı spor salonu gibi büyük kalabalıkların toplanacağı yerlerin, yangın tehlikesine karşı ahşap taşıyıcı malzemelerden yapılması giderek popülerleşmektedir ve yine standartların çok yüksek olduğu Almanya’da da aynı nedenle çelik taşıyıcılar ahşap malzemelerle kaplanmaktadır. Yangınlar üzerine yapılmış araştırmalar ve derlenmiş istatistikler taşıyıcı olarak kullanılan ahşap malzemelerin en güvenli malzemelerden biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Yangına dayanıklı sandviç panel

Görüntü: Çelik Yapıların Yangına Dayanım Kazanması İçin Ahşapla Kaplanması

Yangının başlama nedeni hiçbir zaman ahşap malzemeler ya da onların tutuşma özellikleri değildir. SIP Sandviç Panellerin OSB levhadan oluşması kolay tutuşacağı anlamına gelmez çünkü yapısında bulunan bileşenler yukarıdaki videoda da görebileceğiniz gibi buna izin vermeyecektir.

ABD'de Ulusal Yangın Önleme Derneği'ne (NFPA) göre her yıl 3.300 kişi ev yangınları nedeniyle ölmekte ve bu ölümlerin 700'ü 14 yaş altı çocuklarda olmaktadır. Yine aynı kaynağa göre ev yangınlarının nedenleri şöyle sıralanmaktadır;

 

  1. % 45 Mutfak ve yemek pişirme kaynaklı

  2. % 16 Isınma ekipmanları kaynaklı

  3. % 8 Kundaklama

  4. % 8 Elektrik kabloları ve sigorta kutuları

  5. % 5 Sigara

  6. % 4 Giysi ütüleme ve kurutma makineleri

  7. % 3 Patlama

  8. %3 Mum

  9. %8 Belirlenemeyen ve diğer nedenler

 

Ülkemizdeki yangın istatistikleri de bu tabloya çok uzak değildir. İstanbul İtfaiyesi’nin yayınladığı istatistiklere göre 2015 yılında İstanbul’daki yangın olaylarının %40’ı evlerde meydana gelmiştir. Ev yangınları sebeplerinde ise elektrik kontağı, sigara, kasıt, baca ve ütü, ocak gibi kaynaklar öne çıkmaktadır. Görüldüğü gibi yangınların çıkış nedenlerini iyi bilmek, yangın sorununa akıllıca bir yaklaşımın ve erken önlem almanın ilk adımıdır.

Isı geçirmeme ve kömürleşme özellikleri nedeniyle SIP Sandviç Panellerden oluşan bir yapının büyük yangınlara ne kadar dayanabileceği kesin olarak hesaplanabilmektedir ve bu da bizlere yangın riskinin kontrol altına alınabileceği önlemleri almamızda büyük oranda yardımcı olmaktadır. SIP Sandviç Panel yapılar yangına 30-90 dakika dayanabilecek şekilde tasarlanıp üretilebilir. Ancak çıplak çelik yapı, çeliğin genleşme katsayısının yüksekliği nedeniyle sıradan bir yangına bile yalnızca 10 dakika dayanabilmekte, yapı, çökme uyarısı bile veremeden anında çökmektedir.

Her ne kadar geleneksel yapısal sistemlerin (betonarme gibi) taşıyıcı sistemlerini oluşturan yanmaz malzemeler alev almasalar da özellikle yapı çeliğinin ısı ile maruz kaldığı bozulumlar (deformasyonlar) sonucu taşıyıcılık nitelikleri oldukça azalır. Yapı çeliği ısıyı iyi ileten bir malzeme olarak ısıl yüklerden çok kolay etkilenir. Üzerinde kalıcı bozulumlar ya da biçim değiştirmeler oluşabilir ve bunlar düğüm noktalarında ötelenmelere ve hesap edilmemiş güçlere neden olurlar. Çelik 200°C’de taşıyıcılık özelliklerini çoktan yitirmeye başlamıştır, 350°C’de taşıyıcılığının %33'ünü, 500°C'de %50'sini ve 700°C'de %80'ini yitirir. 640°C'ye gelmiş bir çelik elemanın boyu yaklaşık %1 uzamaktadır. Bu nedenle geleneksel ya da ön üretimli (prefabrik) çelik yapılarda göçme ya da çökme riski daha yüksektir. Bu da yaşamınız için tehlike demektir

Çelik ev yangını
Çelik ev yangını

Görüntü-1: Çelik Yapıların Yangın Anındaki Davranışı                                       Görüntü-2: Kayseri’de yanan çelik yapı fabrika ve geriye kalanlar

Aşağıdaki anlatım Türk Yapısal Çelik Derneği’nin internet sayfasından alınmıştır. 

https://www.tucsa.org/en/celik_yapilar_yazi.aspx?yazi=258

 

“Çeliğin en zayıf yönlerinden birisi ısıya karşı çok duyarlı olmasıdır. Çelik, malzeme olarak yanıcı olmamakla birlikte ısı yükseldikçe mukavemetinde ve elastiklik modülünde hızlı düşüşler meydana gelir. Özellikle, ısı 200 C nin üzerine çıktığında çeliğin mukavemet değerlerinde meydana gelen azalmalar belirginleşir, (2). Çelik taşıyıcı sistemli yapıların ısıya karşı bu zayıflığı ancak çelik elemanların yalıtılması ile çözülebilmektedir.”

 

Benzer bir durum betonarme yapılar için de geçerlidir. Bir yapıdaki yangın en çok 1093°C olabilmekte genellikle de 815°C'yi geçmemektedir. Çeliğin erime noktası ise 1450°C'dir. Yangın hâlinde meydana gelen ısıl yüklemeler ve taşıma gücündeki kayıp sonucu çelik 550°C'de statik hesaplar açısından kritik noktaya gelir. Bu sıcaklığın üzerine çıkması halinde düğüm noktalarında meydana gelecek plastik şekil değiştirmeler ile çökme yaşanır.

 

Aslında ahşabın ve çeliğin yangına karşı davranışları hakkında kendiniz bile test yapabilirsiniz. Bir sonraki pikniğe gidişinizde elinize bir odun parçası ve bir demir kaşık alıp ikisini de elinizde tutarak ateşin üzerinde bir kaç dakika bekletmeye çalışın. Hangi malzeme elinizi daha çabuk yakarsa o malzeme daha çok ısı geçiriyor demektir ve dolayısıyla ısıya hızlı tepki vermesi malzemenin fiziksel ve kimyasal özelliklerinde hızlı değişimlere yol açacak demektir.

 

SIP Sandviç Panellerin yangın karşısında en büyük üstünlüklerinden birisi de, kullanımda olan bir yapının yangından sonra parça parça panel olarak çok uygun maliyetlerde değiştirilebilme özelliğidir. Oturduğunuz eviniz, bahçe eviniz vs. TAŞTAN bile olsa, küçük çapta bir yangından sonra büyük olasılıkla taş duvarlar kendi teknik özelliklerini yitirecektir. Bu durum, betonarme, çelik ya da diğer türde ön üretimli evleriniz için de geçerlidir ve evinizin duvarlarını yangından sonra malzemenin teknik özelliğini yitirmesinden dolayı yenisi ile değiştirmeniz ya da tamamıyla yeniden yapmanız gerekecektir. Bu da size oldukça pahalıya mal olacaktır. SIP Sandviç Panellerde, herhangi bir küçük çaplı yangından sonra yanan panelleri yenileri ile değiştirmek çok kolaydır ve bu size ucuza mal olmaktadır.

Bütün bu bilgilerden sonra, özünde %95 oranında ahşap olan ve yangına karşı en güvenli taşıyıcı yapı malzemelerinden birisi olan OSB levhaların yangına karşı olan yetisine (performansına) güvenmeyen ya da “Bunlar kafama yatmadı arkadaş, ben işimi sağlama alırım bilmediğim malzemeyi de kullanmam” diyen müşterilerimiz için de çeşitli uygulamalarımız bulunmaktadır;

a) YapıPAN SIP Sandviç Panel Prefabrik Yapınızın İç Duvarlarını Alçıpan ile Kaplama: ABD, Rusya, Almanya, Kanada ve diğer kuzey ülkelerinde iç ve dış yüzeyi OSB kaplamalı SIP Sandviç Paneli kullanıcılarının büyük bir bölümü (%78) yapılarının içini alçıpan levha ile kaplamaktadırlar. Bu kaplama hem OSB levhayı yangına karşı daha dayanıklı yapmakta, hem ses yalıtımına olumlu katkı yapmakta hem de devam eden ince işçilikler için daha çok çeşitlilik sağlamaktadır. Alçıpan levha kendi başına iç bölme duvarlarda da YapıPAN SIP-Alçıpan olarak kullanılabildiği gibi ayrıca YapıPAN SIP-OSB Sandviç Panellerin yüzeyine ek koruma ve dekorasyon malzemesi olarak da kullanılabilmektedir

Yangına dayanıklı prefabrik ev
Yangına dayanıklı prefabrik ev

Görüntü: SIP Sandviç Panellerin İçeriden Alçıpan Kaplanması

b) YapıPAN SIP-MgO ya da YapıPAN SIP-Fibercement : YapıPAN SIP Sandviç Panelinizin dış yüzeyinde OSB yerine kullanabileceğimiz birçok seçenek olduğunu daha önce söylemiştik. Günümüzde yapı levhası olarak kullanılabilecek malzemeler çoğalmış ve özellikleri de kullanılacak olan yere göre çeşitlilik göstermektedir. 

Yangınla ilgili daha çok bilgi için sayfamızdaki;

https://www.yapipansip.com/post/%C3%A7eli%CC%87k-ah%C5%9Fap-ve-yangin

https://www.yapipansip.com/post/yangina-dayanikli-ahsap-ev

bağlantılarına tıklayabilirsiniz.

İLETİŞİM BİLGİLERİ

 YapıTÜRK TEKNİK İnş. Müh. Yapı Malzemeleri Tic. Ltd. Şti. 

 Adres: Gaziler Mahallesi 246 Sokak Küçük Esnaf Sanayi Sitesi,

No:4A  Kepez/ANTALYA 

 Telefon: +90 242 464 10 02

Mobil: +90 532 393 16 95 

 E-posta: info@yapipansip.com

  • YapıPAN SIP Facebook
  • YapıPAN SIP Youtube
  • YapıPAN Instagram